“De Groene Zorg Alliantie begon klein en kneuterig, als iets voor in de avonduren”, vertelt huisarts en medeoprichter Evelyn Brakema. Maar het netwerk groeide razendsnel uit tot een beweging van tienduizenden zorgprofessionals uit het hele land. Tien medewerkers (5fte) en zeventig vrijwilligers coördineren het werk aan de doelstelling van de alliantie: gezonde mensen op een gezonde planeet. De Deep Changemaker Circles hielpen Evelyn om een antwoord te vinden op een ‘superherkenbare’ vraag: hoe zorg je goed voor jezelf als je een missie hebt?   

“Alles moest efficiënt, ik had geen mijmertijd meer”, herinnert Evelyn zich. Eind 2024 kwam er voor haar wel héél veel bij elkaar. De Groene Zorg Alliantie groeide als een dolle, Evelyn was in opleiding tot huisarts, deed postdoctoraal onderzoek naar het verduurzamen van de zorg, én er was een tweede kindje op komst. Op dat moment stuurde Manu haar een mailtje: of ze mee wilde doen aan de Deep Changemaker Circles. “We volgden elkaar al een tijdje op LinkedIn”, legt Evelyn uit. “Ik haalde veel voldoening uit mijn werk én uit de community van de Groene Zorg Alliantie, maar ik stond altijd aan. Ik wist dat ik daar voor de lange termijn wat aan wilde veranderen, dus ik wilde graag meedoen, maar ik was hoogzwanger. In overleg met de groep konden de Circles om mijn uitgerekende datum heen worden gepland.”

Voor wie de Groene Zorg Alliantie nog niet kent, even terug naar 2018. Evelyn werkte als arts in een vluchtelingenkamp op Samos. “Ik had al eerder gewerkt in volkswijken in Congo en sloppenwijken in Uganda, maar hier ervoer ik toch wel de grootste culture shock ooit”, vertelt ze. “Dat we er in een welvarend werelddeel als Europa voor kiezen om mensen in zulke erbarmelijke omstandigheden te laten verkeren, vind ik onbegrijpelijk. Vluchtelingen sliepen in kleine koepeltentjes in de modder, terwijl het rond het vriespunt was. Aan alles was een schrijnend tekort: aan wc’s, aan douches, medicijnen, psychische en medische zorg.”

Werken aan de wortels

Evelyn realiseerde zich dat klimaatverandering een belangrijke oorzaak is van de vluchtelingenstroom. “Destijds waren er al zo’n twintig miljoen klimaatvluchtelingen; volgens sommige voorspellingen kan dat aantal oplopen tot 1,5 miljard. Ik wilde iets aan de wortels van het probleem doen en ging me verdiepen in de link tussen klimaatverandering en zorg.” Ze schrok van wat ze vond: de zorg is verantwoordelijk voor 7 procent van de Nederlandse CO₂ -uitstoot, en ook nog eens voor 13 procent van alle grondstoffen die we verbruiken. “Ik dacht: dat moet toch anders kunnen?”

De meest krachtige impact maak je in je eigen directe omgeving, begreep Evelyn. “Met een aantal andere jonge zorgprofessionals organiseerden we een online netwerkavond en ontdekten we dat er al behoorlijk wat initiatieven waren op het raakvlak tussen zorg en klimaat. De avond was zó’n succes, dat wilden we vaker doen. Zo ontstond de Groene Zorg Alliantie, in 2021.”

Meest vertrouwde beroepsgroep

De snelle groei van de alliantie verklaart Evelyn niet alleen doordat de urgentie in de zorgsector breed gevoeld wordt, maar ook door het imago van de sector. “Artsen zijn jaar na jaar de meest vertrouwde beroepsgroep. Ik denk dat dat wel een rol speelt. Wij zien de gevolgen van klimaatverandering in onze spreekkamer: ademhalingsproblemen, huidirritatie door blauwalg in zwemwater, de dosering van medicatie die moet worden aangepast bij extreme temperaturen. Wij spreken vanuit een intrinsieke motivatie en dat voelen mensen. Daardoor vinden we sneller een podium.”

De lijst successen die de Groene Zorg Alliantie inmiddels (mede) mogelijk heeft gemaakt, is indrukwekkend. Van een politiek stembusakkoord op de aanpak van PFAS, tot het aanjagen van duurzaamheid in richtlijnen voor medicatie. In het zorgonderwijs is ‘planetaire gezondheid’ en groene zorg in het curriculum van alle opleidingen opgenomen en voor de medisch specialisten zelfs een kwaliteitseis geworden. En dan hebben we het nog niet eens over de vele lokale projecten bij zorginstellingen. Evelyn en ‘haar’ Groene Zorg Alliantie hebben een handafdruk om diep voor te buigen.

Terug naar een veertigurige werkweek

Maar zoals we zagen: zelfzorg schoot er op een gegeven moment bij in. “De Circles hebben me geholpen om scherp te krijgen hoe ik mijn leven wil indelen”, vertelt Evelyn. “Door regelmatig ruimte te maken om echt te voelen wat ik wil en daar een plan voor te maken, kon ik besluiten om een lijn te trekken bij een veertigurige werkweek. Het lukt nog niet altijd om de verdeling tussen mijn werk voor de Groene Zorg Alliantie en mijn dagen als waarnemend huisarts in de balans te krijgen die ik voor ogen heb: twee dagen voor de Groene Zorg Alliantie, drie voor de waarnemingen. Maar die veertigurige werkweek lukt al goed. Dat scheelt echt.”

Evelyn was ook blij met de groep. “Spiegelen met anderen helpt altijd. En hoewel de deelnemers allemaal in een andere fase zaten, wist Manu daar in mijn ogen knap op in te spelen. Zo kon iedereen iets waardevols uit de bijeenkomsten halen. De verhalen over de existentiële angst van sommige deelnemers hielpen mij ook. Doordat ik me de laatste jaren zo heb kunnen richten op oplossingen, was ik die fase bijna vergeten. Maar het blijft belangrijk om oog en aandacht te houden voor het gevoel dat daarbij kan komen kijken. De Groene Zorg Alliantie is voor mij wat dat betreft bijna therapeutisch: het samen werken aan een oplossing geeft heel veel positieve energie.”

—- 

Wil jij de wereld ook duurzamer en socialer maken? Met de Deep Changemaker Circles, ons leertraject voor changemakers, vergroot jij je persoonlijke en transitiekracht. Lees wat meedoen jou kan brengen >

Of volg een van onze gratis webinars om te kijken wat we nog meer bieden voor mensen die werken toewerken naar een ecopositieve, sociale wereld.