Door Mirjam Tirion-Ietswaart – trainer/coach en begeleider van ons online programma Ankers voor actieve hoop

Deze week had ik een gesprek met een paar mensen, over hoe je je – met al het leed in de wereld – verplicht kunt voelen om mee te lijden. Hoe gemakkelijk je bij elk vrolijk moment, bij elke luxe die je hebt, kan denken: ‘Ik heb het nu wel goed, maar…’ En dan te denken aan Sudan, Gaza, Oekraïne, de klimaatcrisis of welk ander leed dan ook.

Wanneer je omringd bent door zoveel slecht nieuws, kan het lijken dat onbezorgd vrolijk zijn en genieten een teken is van harteloosheid. Van gebrek aan medemenselijkheid. Of een uiting van iemand die niet op de hoogte is van wat er speelt.

Ik denk dat dat een vergissing is.

Een houding van ‘verplicht mede-lijden’ maakt de wereld niet mooier en compassievoller. Ze doet juist het licht in de wereld afnemen. Als wij, op het moment dat het ons goed gaat, niet daarvan genieten, is dat net alsof iemand je een cadeau geeft en je dat niet uitpakt, maar weglegt omdat iemand anders géén cadeau kreeg.

Wordt die ander daar beter van? Nee.
Wordt de wereld er vrolijker van? Nee.
Heb je recht gedaan aan het geluk dat je ten deel viel? Nee.

De lijn van vreugde stopt dan in een zogenaamd moreel rechtvaardig moerasje dat niemand dient.

Het web dat we samen weven

Je kunt het leven zien als een heel groot web, waar door ieder levend wezen op elk moment een draad geweven wordt. Het is één groot ademend, levend krachtenveld, waarin alle kleuren, van de duisterste tot de meest stralende, zich manifesteren. Ook via onze woorden, gedachten, onze manier van kijken en handelen.

Stel, je hebt het geluk dat je op een plek woont waar geen oorlog is. Of je bent op een moment in je leven – of in je dag – dat het je goed gaat. Dan heb je de kans om uitdrukking te geven aan een licht-aspect: je hebt de mogelijkheid om een vrolijk gekleurd draadje te weven in het grote web.

Schoonheid, levensvreugde, liefde, tevredenheid, vriendschap: dat vriendelijke woord kan je op zo’n moment als draadje toevoegen. Daarmee komen ook die aspecten van het leven tot hun recht.

Op het moment dat jij geniet van het geluk dat je ten deel valt, doe je recht aan dat geluk. Jouw vrolijkheid, dankbaarheid, plezier, tevredenheid breng je in de wereld, en je maakt de wereld daarmee mooier. Je overvloed neemt toe, waardoor je meer te geven hebt. Het is een draadje in het weefsel. Het hele weefstel gaat daardoor meer stralen en krijgt meer schoonheid en veerkracht.

Het web van Indra

We kunnen dat beeld van het web nog verder verdiepen. Want in dat weefsel dat we samen weven, is niet ieder draadje los. Alle draadjes zijn met elkaar verbonden, en beïnvloeden elkaar ook.

In het boeddhisme bestaat het beeld van het web van Indra. Schrijver Alan Watts beschrijft dat zo:

“Stel je een multidimensionaal spinnenweb voor in de vroege ochtend, bedekt met dauwdruppels. En elke dauwdruppel bevat de weerspiegeling van alle andere dauwdruppels. En in elke weerspiegelde dauwdruppel, de weerspiegelingen van alle andere dauwdruppels in die weerspiegeling. En zo verder, tot in het oneindige. Dat is de boeddhistische opvatting van het universum in één beeld.”

Er zitten twee diepgaande concepten in dit beeld. De eerste is deze: je kunt jezelf zien als een dauwdruppel in dat web. In ieder van ons is in potentie alles aanwezig. Alle licht, alle duister. Alle verdriet, alle vreugde. Alle kracht, alle feilbaarheid. Ons wezen bevat alles. We zijn als een hologram van het geheel. Als je dat tot je laat doordringen, verschuift er iets in je bewustzijn.

Het tweede element is dit: wij zijn geen afgescheiden atomen met een beperkt aantal eigenschappen. We zijn verbonden met, sterker nog, maken deel uit van het geheel. Dat betekent, dat er werking uitgaat van elke dauwdruppel. Er gaat werking uit van ieder van ons. We zijn mede-creator van dat web, en hebben dus invloed op hoeveel schoonheid, liefde, vreugde er in alle andere dauwdruppels weerspiegeld worden.

Alles is met alles verbonden en beïnvloedt elkaar. Het leed in de wereld raakt je, omdat je verbonden bent. Maar laat ook de schoonheid, de vitaliteit, de vreugde, de wonderbaarlijke rijkdom van het leven je raken en via jou tot uitdrukking komen.

Startpunt voor meditatie en reflectievraag

Je kunt dit beeld van het web van Indra gebruiken als startpunt voor een meditatie, of visualisatie, waarbij je voelt hoe je geademd wordt door het leven, en visualiseert hoe je deel bent van een oneindig groot web, waarin elk knooppunt alle andere knooppunten weerspiegelt. Waarin jij de kosmos in je draagt en de kosmos jou. En je kunt kijken: waar rem je je geluk af door plaatsvervangend leed?

Met welke blik jij naar de wereld kijkt, bepaalt voor een groot deel hoe je die wereld beleeft. Ben je moedeloos of hoopvol? Durf je jouw licht te laten schijnen? In ons online programma ‘Ankers voor actieve hoop‘ vind je nieuwe, krachtige hulpbronnen voor moed, zingeving en hoop. Meer info >